کامپیوتر

APIPA چیست ؟

در یک شبکه کامپیوتری سرویس ها و خدمات متعددی از طریق سرویس دهندگان مختلف در اختیار سرویس گیرندگان قرار می گیرد . اختصاص پویای اطلاعات مربوط به آدرس دهی IP توسط سرویس دهنده DHCP ( برگرفته از Dynamic Host Configuration Protocol  ) ،  نمونه ای در این زمینه است .
DHCP ، پس از پروتکل BOOTP مطرح و مهمترین هدف آن تامین اطلاعات مورد نیاز یک ایستگاه و یا سایر دستگاه های شبکه ای در ارتباط با پروتکل TCP/IP است . بدین منظور از سه روش متفاوت استفاده می گردد :

• اختصاص اتوماتیک : در این روش سرویس دهنده DHCP یک آدرس دائم را به یک سرویس گیرنده نسبت می دهد .
• اختصاص پویا : متداولترین روش استفاده از سرویس دهنده DHCP در یک شبکه می باشد که بر اساس آن سرویس دهنده یک آدرس را به صورت پویا در اختیار سرویس گیرنده قرار می دهد . آدرس نسبت داده شده به سرویس گیرنده بر اساس مدت زمان مشخص شده توسط سرویس دهنده DHCP تعیین می گردد ( محدود و یا نامحدود )
• اختصاص دستی : در این روش که معمولا” توسط مدیران شبکه استفاده می گردد  ، یکی از آدرس های موجود در بانک اطلاعاتی سرویس دهنده DHCP به صورت دستی به یک سرویس گیرنده و یا سرویس دهنده خاص نسبت داده می شود (  Reservations)  .

در صورتی که پیکربندی پروتکل TCP/IP بر روی یک کامپیوتر بگونه ای انجام شده  است که کامپیوتر و یا دستگاه شبکه ای مورد نظر را ملزم به استفاده از خدمات سرویس دهنده DHCP می نماید ( تنظیمات انجام شده در صفحه Properties پروتکل TCP/IP )  ولی در عمل سرویس دهنده وجود نداشته باشد و یا سرویس گیرندگان قادر به برقراری ارتباط با آن نباشند و یا برای سرویس دهنده DHCP مشکل خاصی ایجاد شده باشد ، تکلیف سرویس گیرندگان و متقاضیان استفاده از خدمات سرویس دهنده DHCP چیست ؟
در چنین مواردی سرویس گیرندگانی که بر روی آنان یکی از نسخه های ویندوز ( به جزء ویندوز NT ) نصب شده است ، می توانند از APIPA (  برگرفته از Automatic Private IP Addressing ) استفاده نمایند . با استفاده از سرویس فوق که صرفا” در شبکه های کوچک قابل استفاده خواهد بود ( حداکثر ۲۵ دستگاه موجود در شبکه ) ، هر یک از سرویس گیرندگان می توانند به صورت تصادفی یک آدرس IP خصوصی را بر اساس مشخصات جدول زیر به خود نسبت دهند .

و اما چند نکته در ارتباط با روش آدرس دهی APIPA :

·  زمانی که یک سرویس گیرنده پاسخ مناسبی را از سرویس دهنده DHCP دریافت ننماید ، پس از مدت زمان کوتاهی یک آدرس تصادفی را از شبکه دریافت می نماید .

·  با توجه به این که سرویس گیرنده به صورت کاملا” تصادفی یک آدرس IP را انتخاب می نماید ، همواره این احتمال وجود خواهد داشت که یک کامپیوتر آدرسی را انتخاب نماید که قبلا” توسط کامپیوتر دیگری استفاده شده باشد . برای حل این مشکل ، پس از انتخاب یک آدرس IP توسط سرویس گیرنده ، یک بسته اطلاعاتی broadcast شامل آدرس IP توسط سرویس گیرنده در شبکه ارسال و بر اساس پاسخ دریافتی ، در خصوص نگهداری و یا آزادسازی آدرس IP تصمیم گیری می گردد.

·  اطلاعات ارائه شده توسط APIPA ، یک آدرس IP و یک Subnet mask می باشد و سایر اطلاعلاتی که عموما” توسط سرویس دهنده DHCP ارائه می گردد را شامل نمی شود . مثلا” با استفاده از APIPA نمی توان آدرس  gateway پیش فرض را در اختیار سرویس گیرندگان قرار داد . بنابراین مبادله اطلاعات محدود به کامپیوترهای موجود در یک شبکه محلی کوچک می گردد که تماما” دارای فضای آدرس دهی شبکه   ۰ . ۰ . ۲۵۴ . ۱۶۹  می باشند . در صورت نیاز می بایست سایر اطلاعات لازم در ارتباط با پیکربندی پروتکل TCP/IP به صورت دستی مشخص گردد.

·  سرویس گیرندگانی که از APIPA استفاده می نمایند به صورت ادواری و در بازه های زمانی پنج دقیقه ، شبکه را به منظور وجود یک سرویس دهنده DHCP بررسی می نمایند . در صورتی که سرویس دهنده DHCP در دسترس قرار بگیرد ، سرویس گیرنده یک درخواست را برای وی ارسال و اطلاعات مربوط به پیکربندی TCP/IP را از آن دریافت می نماید .

·  پتانسیل استفاده از APIPA به صورت پیش فرض بر روی تمامی نسخه های ویندوز فعال می باشد . برای غیرفعال نمودن آن می بایست تنظمیات ریجستری را تغییر داد:

- اجرای برنامه Regedit

- یافتن کلید زیر بر اساس نام در نظر گرفته شده برای کارت شبکه :

- ایجاد یک DWORD Value ( نام آن IPAutoconfigurationEnabled و مقدار آن صفر در نظر گرفته شود )

- در صورتی بر روی کامپیوتر چندین آداپتور موجود است ،‌ می بایست مراحل فوق برای هر یک از آنان تکرار گردد

فایروال چیست ؟

در صورت دستیابی سایرین به سیستم شما ، کامپیوتر شما دارای استعداد بمراتب بیشتری در مقابل انواع تهاجمات می باشد .  شما می توانید با استفاده و نصب یک فایروال ، محدودیت لازم در خصوص دستیابی به کامپیوتر و اطلاعات را فراهم نمائید .

فایروال چه کار می کند ؟

فایروال ها حفاظت لازم در مقابل مهاجمان خارجی را ایجاد  و  یک لایه و یا پوسته حفاظتی پیرامون کامپیوتر و یا شبکه را در مقابل کدهای مخرب و یا ترافیک غیرضروری اینترنت ، ارائه می نمایند . با بکارگیری فایروال ها ، امکان بلاک نمودن داده از مکانی خاص  فراهم می گردد . امکانات ارائه شده توسط یک فایروال برای کاربرانی که همواره به اینترنت متصل و از امکاناتی نظیر DSL و یا مودم های کابلی استفاده می نمایند ، بسیار حیاتی و مهم می باشد.

چه نوع فایروال هائی وجود دارد ؟

فایروال ها به دو شکل  سخت افزاری ( خارجی ) و نرم افزاری ( داخلی ) ، ارائه می شوند  . با اینکه هر یک از مدل های فوق دارای مزایا و معایب خاص خود می باشند ، تصمیم در خصوص استفاده از یک فایروال بمراتب مهمتر از تصمیم در خصوص نوع فایروال است .

• فایروال های سخت افزاری : این نوع از فایروال ها که به آنان فایروال های شبکه نیز گفته می شود ، بین کامپیوتر شما (و یا شبکه) و کابل و یا خط DSL قرار خواهند گرفت . تعداد زیادی از تولید کنندگان و برخی از مراکز ISP دستگاههائی با نام “روتر” را ارائه می دهند که دارای یک فایروال نیز می باشند . فایروال های سخت افزاری در مواردی نظیر حفاظت چندین کامپیوتر مفید بوده و یک سطح مناسب حفاظتی را ارائه می نمایند( امکان استفاده از آنان به منظور حفاظت یک دستگاه کامپیوتر نیز وجود خواهد داشت ) . در صورتی که شما صرفا” دارای یک کامپیوتر پشت فایروال می باشید و یا این اطمینان را دارید که سایر کامپیوتر های موجود بر روی شبکه نسبت به نصب تمامی patch ها ، بهنگام بوده و عاری از ویروس ها و یا کرم ها می باشند ، ضرورتی به  استفاده از یک سطح اضافه حفاظتی (یک نرم افزار فایروال ) نخواهید داشت . فایروال های سخت افزاری ، دستگاههای سخت افزاری مجزائی می باشند که دارای سیستم عامل اختصاصی خود می باشد . بنابراین بکارگیری آنان باعث ایجاد یک لایه دفاعی اضافه در مقابل تهاجمات می گردد .
• فایروال های نرم افزاری : برخی از سیستم های عامل دارای یک فایروال تعبیه شده درون خود می باشند . در صورتی که سیستم عامل نصب شده بر روی کامپیوتر شما دارای ویژگی فوق می باشد ، پیشنهاد می گردد که آن را فعال نموده تا یک سطح حفاظتی اضافی در خصوص ایمن سازی کامپیوتر و اطلاعات ، ایجاد گردد .(حتی اگر از یک فایروال خارجی یا سخت افزاری استفاده می نمائید). در صورتی که سیستم عامل نصب شده بر روی کامپیوتر شما دارای یک فایروال تعیبه شده نمی باشد ، می توان اقدام به تهیه یک فایروال نرم افزاری کرد . با توجه به عدم اطمینان لازم در خصوص دریافت نرم افزار از اینترنت با استفاده از یک کامپیوتر محافظت نشده ، پیشنهاد می گردد برای نصب فایروال از CD و یا DVD مربوطه استفاده گردد .

نحوه پیکربندی بهینه یک فایروال به چه صورت است ؟

اکثر محصولات فایروال تجاری ( هم سخت افزاری و هم نرم افزاری ) دارای امکانات متعددی بمنظور پیکربندی بهینه می باشند . با توجه به تنوع بسیار زیاد فایروال ها ، می بایست به منظور پیکربندی بهینه آنان به مستندات ارائه شده ، مراجعه تا مشخص گردد که آیا تنظمیات پیش فرض فایروال نیاز شما را تامین می نماید یا خیر ؟ . پس از پیکربندی یک فایروال یک سطح امنیتی و حفاظتی مناسب در خصوص ایمن سازی اطلاعات انجام شده است . لازم است به این موضوع مهم اشاره گردد که پس از پیکربندی یک فایروال نمی بایست بر این باور باشیم که سیستم ما همواره ایمن خواهد بود . فایروال ها یک سطح مطلوب حفاظتی را ارائه می نمایند ولی هرگز عدم تهاجم به سیستم شما را تضمین نخواهند کرد . استفاده از فایروال به همراه سایر امکانات حفاظتی نظیر نرم افزارهای آنتی ویروس و رعایت توصیه های ایمنی می تواند یک سطح مطلوب حفاظتی را برای شما و شبکه شما بدنبال داشته باشد .

پویش پورت ها Port Scan

پویش یک پورت فرآیندی است که مهاجمان با استفاده از آن قادر به تشخیص وضعیت یک پورت بر روی یک سیستم و یا شبکه می باشند . مهاحمان با استفاده از ابزارهای متفاوت ، اقدام به ارسال داده به پورت های TCP و UDP نموده و با توجه به پاسخ دریافتی  قادر به تشخیص این موضوع خواهند بود که  کدام پورت ها در حال استفاده بوده و  از کدام پورت ها استفاده نمی گردد و  اصطلاحا” آنان باز می باشند . مهاجمان در ادامه و بر اساس اطلاعات دریافتی ، بر روی پورت های باز متمرکز شده و حملات خود  را بر اساس آنان سازماندهی می نمایند . عملکرد مهاجمان  در این رابطه مشابه سارقانی  است  که به منظور نیل به اهداف مخرب خود ( سرقت ) ، درابتدا وضعیت درب ها و پنجره های منازل را بررسی نموده تا پس از آگاهی از وضعیت آنان ( باز بودن و یا قفل بودن ) ، سرقت خود را برنامه ریزی نمایند.
Transmission Control Protocol)   TCP )  و ( UDP ( User Datagram Protocol ،  دو پروتکل مهم  TCP/IP می باشند . هر یک از پروتکل های فوق می توانند دارای شماره پورتی بین صفر تا ۶۵،۵۳۵ باشند . بنابراین ما دارای بیش از ۶۵،۰۰۰ درب می باشیم که می بایست در رابطه با باز بودن و یا بستن هر یک از آنان تعیین تکلیف نمود ( شبکه ای با بیش از  ۶۵،۰۰۰ درب! ) . از ۱۰۲۴ پورت اول  TCP به منظور ارائه سرویس های استانداردی نظیر FTP,HTTP,SMTP و DNS استفاده می گردد . ( پورت های خوش نام ) .  به برخی  از پورت های بالای ۱۰۲۳ نیز سرویس های شناخته شده ای نسبت داده شده است ، ولی اغلب این پورت ها به منظور استفاده توسط یک برنامه در دسترس می باشند .

نحوه عملکرد برنامه های پویش پورت ها
برنامه های پویش پورت ها در ابتدا اقدام به ارسال یک درخواست برای کامپیوتر هدف و بر روی هر یک از پورت ها نموده و در ادامه با توجه به نتایج بدست آمده ، قادر به تشخیص وضعیت یک پورت می باشند (باز بودن و یا بسته بودن یک پورت ) .  در صورتی که اینگونه برنامه ها با اهداف مخرب به خدمت گرفته شوند ، مهاجمان قادر به تشخیص وضعیت پورت ها بر روی یک سیستم و یا شبکه کامپیوتری می شوند. آنان می توانند تهاجم خود را بگونه ای برنامه ریزی نمایند که ناشناخته باقی مانده و امکان تشخیص آنان وجود نداشته باشد . برنامه های امنیتی نصب شده بر روی یک شبکه کامپیوتری می بایست بگونه ای پیکربندی شوند که در صورت تشخیص ایجاد یک ارتباط و پویش مستمر و بدون وقفه مجموعه ای از پورت ها در یک محدوده زمانی خاص توسط یک کامپیوتر ، هشدارهای لازم را در اختیار مدیریت سیستم قرار دهند . مهاجمان به منظور پویش پورت ها از دو روش عمده  “آشکار”  و  یا ” مخفی” ، استفاده می نمایند . در روش پویش آشکار ، مهاجمان در رابطه با تعداد پورت هائی که قصد بررسی آنان را دارند ، دارای محدودیت خواهند بود  ( امکان پویش تمامی ۶۵،۵۳۵ پورت وجود ندارد ) . در  پویش مخفی ، مهاجمان از  روش هائی نظیر ” پویش کند ” استفاده نموده تا احتمال شناسائی آنان کاهش یابد . با پویش پورت ها در یک محدوده زمانی بیشتر ، احتمال تشخیص آنان توسط برنامه های امنیتی نصب شده در یک شبکه کامپیوتری کاهش پیدا می نماید .
برنامه های پویش پورت ها با تنظیم فلاگ های متفاوت TCP و یا ارسال انواع متفاوتی از بسته های اطلاعاتی TCP قادر به ایجاد نتایج متفاوت و تشخیص پورت های باز بر اساس روش های مختلفی می باشند . مثلا” یک پویش مبتنی بر SYN با توجه به نتایج بدست آمده اعلام می نماید که کدام پورت باز و یا کدام پورت بسته است و یا در  یک پویش مبتنی بر FIN بر اساس پاسخی که از پورت های بسته دریافت می نماید ( پورت های باز پاسخی را ارسال نخواهند کرد) وضعیت یک پورت را تشخیص خواهد داد  .

نحوه پیشگیری و حفاظت
مدیران شبکه می توانند با استفاده از امکانات متنوعی که در این رابطه وجود دارد از پویش پورت ها بر روی شبکه توسط مهاجمان آگاه گردند . مثلا” می توان تمامی پویش های مبتنی بر SYN را ثبت تا در ادامه امکان بررسی دقیق آنان وجود داشته باشد . ( تشخیص ارسال یک بسته اطلاعاتی SYN به پورت های باز و یا بسته ) .
به منظور افزایش ایمن سازی کامپیوتر و یا شبکه مورد نظر می توان خود راسا” اقدام به پویش پورت ها نمود . با استفاده از نرم افزارهائی نظیر NMap می توان محدوده ای از آدرس های IP و پورت های مورد نظر را بررسی نمود ( شبیه سازی یک تهاجم ) . پس از مشخص شدن وضعیت هر یک از پورت ها می بایست اقدامات لازم حفاظتی در این خصوص را انجام داد . در صورتی که به وجود ( باز بودن )  یک پورت نیاز نمی باشد ، می بایست آنان را غیر فعال نمود.  در صورت ضرورت استفاده از یک پورت ، می بایست بررسی لازم در خصوص تهدیداتی که ممکن است از جانب آن پورت متوجه سیستم و یا شبکه گردد را انجام و  با نصب patch های مرتبط با آنان امکان سوء استفاده از پورت های باز را کاهش داد .

نرم افزارهای پویش پورت ها
به منظور پویش پورت ها و آگاهی از وضعیت پورت های TCP و UDP می توان از برنامه های متعددی استفاده نمود :

·         Nmap ( یا Network Mapper )

·         FoundStone Vision

·         FoundStone FPort

·         FoundStone ScanLine

·         FoundStone SuperScan

·         FireWalls.com Port Scan ( بررسی  online وضعیت پورت ها )