پارتيشن بندي لينوكس(قسمت اول)
پارتيشن بندي لينوكس
Auto Partition (پارتيشن بندي خودكار):
با انتخاب اين گزينه ، 3 گزينه ديگر پيش رو خواهيد داشت.
الف) Remove All Linux Partition On This System
يعني پاك كردن تمام پارتيشن هاي لينوكس موجود بر روي ديسك،كه با انتخاب اين گزينه فقط پارتيشن هاي لينوكسي موجود بر روي ديسك پاك شده و مجددا پارتيشن بندي خواهد شد ولي پارتيشن هاي غير لينوكسي، سالم خواهند ماند.
ب)Remove All Partition On This System
يعني پاك كردن تمام پارتيشن هاي موجود ديسك و پارتيشن بندي مجدد كل هارد ديسك.
ج)Keep All Partition And Use Existing Free Space
يعني حفظ تمام پارتيشن ها و پارتيشن بندي فضاي خالي موجود بر روي ديسك.همچنين در صورتي كه چند هارد ديسك داريد، مي توانيد ديسكي را كه مايل به نصب لينوكس بر روي آن هستيد را از طريق اين پنجره انتخاب نموده و گزينه Review The Partitions Created را براي بررسي نتيجه پارتيشن بندي در صورت لزوم فعال باقي بگذاريد.
در صورت انتخاب هر يك از گزينه هاي بالا، حداقل 3 پارتيشن swap به ميزان 2 برابر مقدار Ram موجود در كامپيوتر (به عنوان حافظه مجازي)، پارتيشن/Boot حداقل به ميزان 75 مگابايت (به عنوان پارتيشن راه انداز سيستم)و بقيه فضلي باقي مانده اختصاص به پارتيشن / (Root) خاهد يافت كه از اين پارتيشن به عنوان محل ذخيره كل فايل هاي سيستم عامل، كاربران و ساير نرم افزارها استفاده مي شود.
پارتيشن بندي لينوكس(قسمت دوم)
Disk Druid (پارتيشن بندي دستي):
اين محيط داراي محيط گرافيكي بوده و در آن به كمك گزينه New مي توانيد پارتيشن جديد بسازيد، ضمنا از طريق گزينه Edit مي توانيد پارتيشن انتخاب نشده را ويرايش كنيدو نوع سيستم فايل ها را از طريق گزينه File System Option تغيير دهيد. همچنين از طريق گزينه Reset مي توانيد كليه تغييرات انجام شده را به حالت اول خود باز گردانيد و از طريق Delete يك پارتيشن را پاك يا حذف كنيد و از طريق گزينه Raid مديريت مربوط را انجام دهيد.
RAID(Redundant Array Of Independent Disks):
تكنولوژي است كه امكاناتي نظير افزايش سرعت، Back Up گيري همزمان روي يك يا چند درايو و ... را در اختار كاربر قرار مي دهد.
فرض كنيد چند هارد ديسك داريد و مي خواهيد اين هارد ديسك به عنوان يك هارد ديسك ها بزرگ عمل كنند. اين كار براي افزايش راندمان خواندن /نوشتن و همچنين براي موقعي كه مي خواهيد در آن واحد اطلاعاتتان روي چند هارد نوشته شود، استفاده مي شود.اين نوع پارتيشن بندي داراي انواع سخت افزار و نرم افزاري است كه هر يك داراي نسخه هاي متفاوتي نظير RAID0,RAID1,… مي باشد.
در عين حال از طريق گزينه LVM نيز مي توانيد پارتيشن بسازيد كه به راحتي قابليت تقسيم بندي به ولوم هاي (volume) مختلف دارد كه هر ولوم همانند يك پارتيشن عمل مي كند.
الف) ظرفيت پارتيشن swap حداقل 32 مگابايت و حداكثر 2 گيگابايت مي تواند ياشد، يعني اگر چنانچه كامپيوتري كه بر روي آن لينوكس نصب مي شود داراي 3 گيگابايت Ram باشد، نمي توان 4 گيگابايت swap براي آن در نظر گرفت.
ب) حداقل ظرفيتي كه پارتيشن /boot مي تواند داشته باشد 75 مگابايت است و هرگز نبايد به صورت LVM ايجاد شود.
ج) ظرفيت پارتيشن / يا ريشه، بستگي به نوع نصب لينوكس و انتخاب تعداد بسته هاي (Package) نصب خواهد داشت كه به طور معمول از 1.5 تا 4.5 گيگابايت يا بيشتر متغير خواهد بود.
در Disk Druid نيز با اجراي گزينه Edit يا New در داخل گزينه Mount Point(محل اتصال پارتيشن براي دستيابي به آن) مي توانيد هر يك از موارد زير را ببينيد:
1-ج)swap
اين فرمت براي پارتيشني به كار مي رود مه لينوكس براي ايجاد حافظه مجازي از آن استفاده مي كند. حافظه مجازي زماني به درد مي خورد كه براي اجراي برنامه اي كه احتياج به مقدار زيادي حافظه Ram دارد، حافظه كافي نداشته باشيم. لينوكس از اين پارتيشن براي شبيه سازي Ram استفاده مي كند. در لينوكس اين پارتيشن به جايي متصل نمي شود.
2-ج)(Second Extention File System) EXT2
به عنوان سيستم فايل پيش فرض لينوكس محسوب مي شود كه از RedHat 7.1 به بعد جاي خود را به EXT3 داد. EXT2 براي ذخيره اطلاعات معمولي كاربر به طور روزمره با آن سر و كار دارد، به كار مي رود. اين نوع سيستم فايل تا 4 ترابايت(1024 GiG) پارتيشن و تا 2 گيگابايت ظرفيت يك فايل را مي تواند پشتيباني نمايد. نام فايل نيز تا 255 كاراكتر مي تواند درازا داشته باشد. حمايت از بازيافت(Undelete) فايل ها و كنترل ديسك از نظر وجود يا عدم وجود خطا و يا اشكالات احتمالي (FSCK=File System Check) همانند ScanDisk ويندوز در صورت خاموشي سيستم بدون استفاده از Shut Down از مزاياي اين سيتسم است.
3-ج)EXT3
نسبت به نسخه قبلي يعني EXT2 داراي مزايايي است كه يكي از اين مزايا استفاده از روش journaling مي باشد.
در واقع زماني كه كامپيوتر بدون Shut Down خاموش مي شود، فايل ها و داده ها با وضعيت پراكنده و نامطلوب (Unclean) و داراي خطا و يا نيمه تمتم بر روي ديسك باقي مي مانند . بنابراين هنگام روشن نمودن مجدد كامپيوترع سيستم عامل لينوكس ديسك را از نظر وجود خطا كنترل مي كند. قبلا اين كنترل براي پارتيشن هاي بزرگ در سيستم فايل EXT2 زمان زيادي مي برد اما در EXT3 با استفاده از journaling اين مدت كوتاهتر شده است. اساس كار journaling اين است كه براي رهايي از اشكالات و خطاها، به جاي نوشتن و ثبت فايل هاي تغيير يافته بر روي ديسك تغييرات در يك ركوردي نوشته مي شود و پروسه اي در Background هر يك از اين ركوردها را گرفته و تغييرات را ثبت و آن ركورد را به صورت كامل شده(Make as Completed) نشانه گذاري مي كند.
در صورتيكه سيستم Halt شود يا بدون Shut Down خاموش شود، در مرحله Restart بعدي تمام journal هاي ناقص رها شده و دور ريخته مي شود. اين افزايش سرعت هيچ ارتباط و نسبتي با سايز پارتيشن نخواهد داشت.
به علاوه ext3 از نظر انسجام داده ها و سرعت دسترسي نيز بهتر از ext2 عمل مي كند.
تبديل ext2 به ext3 و بالعكس، بدون از دست دادن اطلاعات و به آساني با استفاده از دستورtune2fs با مجوز كاربر root به همراه پارامترهاي آن انجام مي پذيرد.
4-ج)Vfat
پارتيشن هايي هستند كه توسط سيستم عامل ويندوز قابل شناسايي هستند. در حقيقت پارتيشن هاي اصلي لينوكس نمي توانند با اين فرمت باشند ولي امكان خواندن و نوشتن در اين پارتيشن ها، بدون مشكل وجود دارد.
5-ج)/home
دايركتوري هاي خانگي كاربران و اطلاعات آنها در شاخه home قرار مي گيرند. در كامپيوتر هايي كه داراي كاربران زيادي هستند، اين پارتيشن براي ذخيره سازي اطلاعات كاربران ايجاد مي شود تا از فضاي پارتيشن ريشه براي اين مقصود استفاده نشود. در ضمن در صورت نياز به فرمت و نصب مجدد سيستم، اطلاعات كاربران و تنظيمات شخصي آنها بدون تغيير باقي خواهد ماند.
6-ج)/tmp
محل قرار گيري فايل هاي موقتي برنامه هاي كاربردي است.
7-ج) /usr
بسياري از برنامه هاي كاربردي در اين شاخه نصب مي شوند، مثلا xwindow
8-ج)/var
اين شاخه كه معمولا در كامپيوترهاي سرويس دهنده در يك پارتيشن جداگانه قرار مي گيرد، مخصوص برنامه هاي سرويس دهنده اي مانند وب و FTP و بانك هاي اطلاعاتي است.
پارتيشن بندي لينوكس(قسمت سوم)
Fdisk :
(Delete A Partion) d :براي پاك كردن پارتيشن، با دادن شماره آن
(List Known Partition Type) L : براي ديدن ليستي از انواع فرمت پارتيشن ها
(Help) m : براي ظاهر شدن جدول كمك
(Add A New Partition) n : اضافه كردن يك پارتيشن جديد، كه بعد از زدن n دو منو پيش رو خواهيد داشت:
الف)e (Extended)
ب) p (Primary Partition (1-4))
با زدن حرف p و سپس 1، مي توانيد پارتيشني از نوع اوليه (مثلا hda1 ) ايجاد نماييد كه با راهنمايي fdisk ابتدا شماره اولين سيلندر با سكتور (در ادامه به حرف u مراجعه كنيد) را وارد نموده و سپس شماره آخرين سيلندر مربوط به آن پارتيشن را وارد كنيد.
حال كه پارتيشن primary ساخته ايد، اين بار منو عوض شده و به صورت زير در آمده است:
الف) L (Logical 5 or Over)
ب) p (Primary Partition (1-4)) (
در اين مرحله براي ساختن extebded حرف e را بزنيد و براي ساختن يك primary ديگر، حرف p را بزنيد. پس از ساختن extevded مي توانيد با زدن حرف L پارتيشن هاي logical نيز بسازيد. براي اعمال تغييرات با w از fdisk خارج شده و در غير اين صورت براي ابطال تغييرات، با q خارج شويد.
در صورتيكه نخواهيد پارتيشن extended و به تبع آن logical داشته باشيد، نمي توانيد بيش از 4 پارتيشن primary بسازيد. از طرفي اگر بخواهيد در كنار پارتيشن هاي primary پارتيشن extended و logical داشته باشيد، فقط 3 پارتيشن primary مي توانيد داشته باشيد.
(Print The Partition Table On The screen) p : ليست پارتيشن هاي موجود را نشان مي دهد.
(Quit Without Saving Chang) q : خروج از برنامه بدون ذخيره سازي
(Change a Partition System Id) t : براي تغيير فرمت پارتيشن مي توانيد پس از فشردن حرف t و انتخاب شماره پارتيشن براي ديدن ليست انواع id ها حرف L را بزنيد تا از بين id هاي ليست شدهع يكي را انتخاب كنيد.
(Change Display/Entry Units) u : وقتي كاربر حرف p را براي ليست نمودن پارتيشن هاي موجود انتخاب مي كندع سيستم آن ليست را يا بر اساس شماره سكتورها نشان مي دهد يا بر اساس شماره سيلندر. براي جابجايي بين ايندو حالت نيز مي توانيد از u استفاده كنيد.
(Verify The Partition Table) v: براي بررسي مجدد جدول پارتيشن
(Write To Disk And Exit) w : براي ذخيره عمليات
پارتيشن بندي لينوكس(قسمت آخر)
پارتيشن بندي بعد از نصب لينوكس: ز طريق Terminal و يا Xterm و همچنين Shell Prompt با صدور فرمان Fdisk يا parted اقدامات لازم را بر اساس توضيحات زير انجام دهيد:
مي توانيد در Mode متني يا Text ويا ا
Fdisk: كه قبلا توضيح داده شد.
Parted: يكي ديگر از نرم افزارهاي پارتيشن بندي در لينوكس كه با صدور فرمان parted مي توانيد آنرا اجرا كنيد.
فرمان اصلي ديدن دستورات Help است كه شامل موارد زير است:
Check: براي بررسي ايرادات احتمالي سيستم فايل
P يا Print: نمايش جدول پارتيشن
q يا quit : خروج از برنامه
Resize: تغيير دادن اندازه پارتيشن
Cp Format: كپي يك نوع سيستم فايل از يك پارتيشن به پارتيشن ديگر
Mkfs: ايجاد يك سيستم فايل ديگر
Rm : پاك كردن پارتيشن
Select: انتخاب هارد ديسك ديگر براي پارتيشن بندي
Move: انتقال يك پارتيشن
Mkpart: ساختن يك پارتيشن جديد بدون سيستم فايل مخصوص
نكته:صدور دستورات و اجراي آن در parted در همان لحظه اعمال مي شود.
فرمت نمودن پارتيشن ها بعد از نصب لينوكس
از دستور mkfs استفاده مي شود:
دستور زير پارتيشن hda10 را به صورت ext3 فرمت مي كند:
mkfs –t ext3/dev/hda10
بعد از ايجاد پارتيشن هاي جديد، با دستور e2lable به آن يك برچسب اختصاص دهيد، سپس آنرا Mount نماييد.
اگر در هنگام نصب سيستم عامل ميزان فضايي كه براي swap در نظر گرفته بوديد كم مي باشد، مي توانيد در fdisk يا parted يك پارتيشن swap جديد بسازيد و بعدا آن را با دستور مشابه زير تنظيم نماييد:
mkswap/dev/hda8
سپس برايايجاد قابليت دسترسي پارتيشن swap نيز مي توانيد از دستور مشابه زير استفاده نماييد:
Swapon/dev/hda8
در آخر براي اطمينان از فعال شدن پارتيشن swap مي توانيد از دستور free استفاده نماييد يا اينكه در Xwindows از گزينه Sytemtools و سپس Hardware Browser واقع در منوي Start ، تغييرات را به صورت گرافيكي مشاهده نماييد